Lektury
Klasy IV-VI
LEKTURY KLASY IV (nowa podstawa)
(wg Rozporządzenia MEN z dnia 11.03.2026 r.)
Uczeń czyta w każdym roku szkolnym nie mniej niż 4 dłuższe teksty z listy przykładowych tekstów do omówienia w klasach IV–VIII lub spoza tej listy.
Lektury dla klas IV-VIII wymienione w rozporządzeniu:
Teksty narracyjne i dramatyczne – nadal tworzący polscy autorzy wyróżnieni niebieskim kolorem:
- Marcin Kozioł, Skrzynia Władcy Piorunów;
- Paweł Beręsewicz, Wszystkie lajki Marczuka, Szeptane lub inna powieść;
- Jacek Dukaj, Wroniec;
- Justyna Bednarek, Dom numer 5;
- Adam Bahdaj, Do przerwy 0:1 lub inna powieść;
- Roksana Jędrzejewska-Wróbel, Stan splątania;
- Emilia Kiereś, Rzeka;
- Rafał Kosik, Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi;
- Barbara Kosmowska, Pozłacana rybka;
- Grzegorz Kasdepke, wybrana powieść;
- Andrzej Maleszka, wybrana powieść z cyklu Magiczne drzewo;
- Ewa Nowak, Pajączek na rowerze;
- Jacek Podsiadło, Czerwona kartka dla Sprężyny;
- Katarzyna Ryrych, Król, Wyspa mojej siostry, Lato na Rodos;
- Marcin Szczygielski, Teatr Niewidzialnych Dzieci, Arka Czasu;
- Katarzyna Wasilkowska, Już, już!;
- Danuta Wawiłow, Natalia Usenko, Wierzbowa 13. Opowieści z Wierzbowej 13;
- Miron Białoszewski, Pamiętnik z powstania warszawskiego (fragmenty);
- Karol Olgierd Borchardt, Znaczy Kapitan;
- Frances Hodgson Burnett, Tajemniczy ogród lub inna powieść;
- Lewis Carroll, Alicja w Krainie Czarów;
- Marine Carteron, wybrana powieść z serii Podpalacze książek;
- Joanna Chmielewska, Nawiedzony dom, Zwyczajne życie;
- Agatha Christie, wybrana powieść kryminalna;
- Carlo Collodi, Pinokio;
- Sarah Crossan, Kasieńka, My dwie, my trzy, my cztery, Tippi i ja, Kończy się czas;
- Charles Dickens, Opowieść wigilijna;
- Lloyd Cassel Douglas, Wielki Rybak;
- Aleksander Dumas, Trzej muszkieterowie;
- Michael Ende, Momo, Niekończąca się historia;
- John Flanagan, wybrana powieść z cyklu Zwiadowcy;
- Aleksander Fredro, Zemsta, Śluby panieńskie;
- Olaf Fritsche, Skarb Troi;
- Ernest Hemingway, Stary człowiek i morze;
- Jacqueline Kelly, Ewolucja według Calpurnii Tate;
- Joseph Rudyard Kipling, Księga dżungli;
- Nancy H. Kleinbaum, Stowarzyszenie umarłych poetów;
- Janusz Korczak, Król Maciuś Pierwszy, Bankructwo małego Dżeka;
- Zofia Kossak-Szczucka, Topsy i Lupus, wybrane opowiadanie z tomu Bursztyny;
- Alice Kuipers, Najgorsza rzecz, jaką zrobiła, Życie na drzwiach lodówki: powieść w notatkach;
- Selma Lagerlöf, Cudowna podróż;
- Ursula K. Le Guin, Czarnoksiężnik z Archipelagu;
- Stanisław Lem, Cyberiada, Bajki robotów;
- Bolesław Leśmian, Klechdy sezamowe;
- Clive Staples Lewis, wybrana powieść z cyklu Opowieści z Narnii;
- Astrid Lindgren, Bracia Lwie Serce, Ronja, córka zbójnika;
- Kornel Makuszyński, wybrana powieść;
- Alan Aleksander Milne, Kubuś Puchatek;
- Ferenc Molnár, Chłopcy z Placu Broni (Chłopcy z ulicy Pawła);
- Lucy Maud Montgomery, Ania z Zielonego Wzgórza (Anne z Zielonych Szczytów);
- Brandon Mull, Wojna cukierkowa, Baśniobór;
- Małgorzata Musierowicz, wybrana powieść z cyklu Jeżycjada;
- Edmund Niziurski, Sposób na Alcybiadesa;
- Longin Jan Okoń, Tecumseh;
- George Orwell, Folwark zwierzęcy;
- Ferdynand Antoni Ossendowski, Słoń Birara;
- Raquel Jaramillo Palacio, Cudowny chłopak;
- Katherine Paterson, Most do Terabithii;
- Sara Pennypacker, Pax;
- Rick Riordan, wybrana powieść z cyklu Percy Jackson i bogowie olimpijscy;
- J.K. Rowling, wybrana powieść o Harrym Potterze;
- Antoine de Saint-Exupéry, Mały Książę;
- Éric-Emmanuel Schmitt, Oskar i pani Róża;
- William Shakespeare, Romeo i Julia, Sen nocy letniej;
- Henryk Sienkiewicz, Krzyżacy, W pustyni i w puszczy, Quo vadis;
- Linn Skåber, Młodość. Wyznania nastolatków;
- Nancy Springer, wybrana powieść z cyklu Enola Holmes;
- Erin Stewart, Blizny jak skrzydła;
- Alfred Szklarski, wybrana powieść o Tomku Wilmowskim;
- Dorota Terakowska, Tam, gdzie spadają anioły, Córka czarownic;
- John Ronald Reuel Tolkien, Hobbit, czyli tam i z powrotem;
- Mark Twain, Przygody Tomka Sawyera;
- Louis de Wohl, Posłaniec króla;
- Karol Wojtyła, wybrany utwór;
- Markus Zusak, Złodziejka książek;
- Stefan Żeromski, Syzyfowe prace, Siłaczka
Antologie i wybory tekstów:
- Gorzka czekolada i inne opowiadania o ważnych sprawach, autorzy: Paweł Beręsewicz, Wojciech Cesarz i inni;
- Nazywam się… (np. Mikołaj Kopernik, Fryderyk Chopin, Maria Skłodowska-Curie, Jan Paweł II i inni);
- Wszystkie kolory świata, autorzy zebrani (Michał Rusinek i inni);
- wiersze poetów dawnych i współczesnych niewymienionych w podstawie programowej;
- zbiory mitologii światowej (np. słowiańskiej, skandynawskiej, staroegipskiej)
Teksty publicystyczne, popularnonaukowe, filozoficzne, biograficzne, literatura faktu:
- Francesco D’Adamo, Iqbal;
- Jacek Dąbała, wybrany tekst ze zbioru Media ćwiczą rozum. Vademecum rozsądku dla obywateli, polityków i dziennikarzy;
- Anna Dziewit-Meller, Damy, dziewuchy, dziewczyny. Historia w spódnicy;
- Umberto Eco, wybrany felieton ze zbiorów Zapiski na pudełku od zapałek;
- Arkady Fiedler, Dywizjon 303;
- Rachel Firth, Minna Lacey, Jordan Akpojaro, Filozofia dla początkujących;
- André Frossard, Nie lękajcie się! Rozmowy z Janem Pawłem II;
- Natalia Goncarz, Mietek na wojnie;
- Magdalena Grzebałkowska, Wojenka. O dzieciach, które dorosły bez ostrzeżenia (wybrany reportaż);
- Boguś Janiszewski, wybrana pozycja z serii To, o czym dorośli ci nie mówią lub Wyzwania;
- Leszek Kołakowski, Mini-wykłady o maxi-sprawach, 13 bajek z królestwa Lailonii dla dużych i małych (wybrany fragment);
- Simona Kossak, Serce i pazur. Opowieści o uczuciach zwierząt;
- Anna Kowalczyk, Brakująca połowa dziejów. Krótka historia kobiet na ziemiach polskich;
- Karolina Lanckorońska, Wspomnienia wojenne 22 IX 1939–5 IV 1945 (fragmenty);
- Anna Mieszkowska, Dzieci Ireny Sendlerowej;
- Nela Mała Reporterka, wybrany utwór;
- Lidia Ostałowska, Bezprizorni;
- Marie Pavlenko, A kiedy zniknie pustynia;
- Łukasz Pilip, Podwórko bez trzepaka. Reportaże z dzieciństwa (wybrany reportaż);
- Michel Piquemal, Bajki filozoficzne;
- Magdalena Rigamonti, Niewygodni. Mówią prawdę o wojnie (wywiad z Adą Willenberg lub inny);
- Michał Rusinek, Szalik. O Wisławie Szymborskiej dla dzieci;
- Maria Strzelecka, Simona;
- Justyna Suchecka, Young power. 30 historii o tym, jak młodzi zmieniają świat;
- Zbigniew Urbanyi, Na szlaku kliprów i windjammerów (fragmenty);
- Melchior Wańkowicz, Bitwa o Monte Cassino, Ziele na kraterze;
- Urszula Zajączkowska, Patyki, badyle.
LEKTURY KLAS V-VI
(wg Rozporządzenia MEN z dnia 28.06.2024 r.)
LEKTURY OBOWIĄZKOWE
Lektury obowiązkowe (pozycje książkowe poznawane w całości):
- Jan Brzechwa, Akademia Pana Kleksa
- Janusz Christa, Kajko i Kokosz. Szkoła latania (komiks)
- Clive Staples Lewis, Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa
- Ferenc Molnár, Chłopcy z Placu Broni
- John Ronald Reuel Tolkien, Hobbit, czyli tam i z powrotem
Krótkie utwory literackie poznawane w całości, utwory literackie poznawane we fragmentach i utwory poetyckie:
- René Goscinny, Jean-Jacques Sempé, Mikołajek (wybór opowiadań)
- Ignacy Krasicki, wybrane bajki
- Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz (wybrane fragmenty)
- Józef Wybicki, Mazurek Dąbrowskiego
- wybrane mity greckie, w tym mit o powstaniu świata oraz mity o Prometeuszu, o Syzyfie, o Demeter i Korze, o Dedalu i Ikarze, o Heraklesie, o Tezeuszu i Ariadnie
- Biblia: stworzenie świata i człowieka oraz wybrane przypowieści ewangeliczne, w tym o talentach, o miłosiernym Samarytaninie
- wybrane podania i legendy polskie
- wybrane baśnie polskie i europejskie
- wybrane wiersze: Jana Brzechwy, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Anny Kamieńskiej, Joanny Kulmowej, Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego, Leopolda Staffa, Juliana Tuwima, Jana Twardowskiego, oraz pieśni patriotyczne (w tym Rota Marii Konopnickiej).
LEKTURY UZUPEŁNIAJĄCE
W klasach 4-6 obowiązkowo co najmniej dwie pozycje w każdym roku szkolnym:
- Marcin Kozioł, Skrzynia Władcy Piorunów
- Adam Bahdaj, Kapelusz za 100 tysięcy
- Miron Białoszewski, Pamiętnik z powstania warszawskiego (fragmenty)
- Justyna Bednarek, Dom nr 5
- Paweł Beręsewicz, Wszystkie lajki Marczuka
- Frances Hodgson Burnett, Tajemniczy ogród lub inna powieść
- Lewis Carroll, Alicja w Krainie Czarów
- Agatha Christie, wybrana powieść kryminalna
- Carlo Collodi, Pinokio
- Lloyd Cassel Douglas, Wielki Rybak
- Aleksander Dumas, Trzej muszkieterowie
- Arkady Fiedler, Dywizjon 303
- John Flanagan, Zwiadowcy. Księga 1. Ruiny Gorlanu
- Olaf Fritsche, Skarb Troi
- Ernest Hemingway, Stary człowiek i morze
- Emilia Kiereś, Rzeka
- Joseph Rudyard Kipling, Księga dżungli
- Janusz Korczak, Król Maciuś Pierwszy, Bankructwo małego Dżeka
- Rafał Kosik, Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi
- Barbara Kosmowska, Pozłacana rybka
- Barbara Kosmowska, Paweł Beręsewicz i inni, Gorzka czekolada i inne opowiadania o ważnych sprawach
- Zofia Kossak-Szczucka, Bursztyny (wybrane opowiadanie), Topsy i Lupus
- Selma Lagerlöf, Cudowna podróż
- Karolina Lanckorońska, Wspomnienia wojenne 22 IX 1939–5 IV 1945 (fragmenty)
- Stanisław Lem, Cyberiada (fragmenty)
- Bolesław Leśmian, Klechdy sezamowe
- Kornel Makuszyński, wybrana powieść
- Andrzej Maleszka, Magiczne drzewo
- Alan Aleksander Milne, Kubuś Puchatek
- Lucy Maud Montgomery, Ania z Zielonego Wzgórza
- Małgorzata Musierowicz, wybrana powieść
- Ewa Nowak, Pajączek na rowerze
- Edmund Niziurski, Sposób na Alcybiadesa
- Sat-Okh, Biały Mustang
- Longin Jan Okoń, Tecumseh
- Raquel Jaramillo Palacio, Cudowny chłopak
- Katherine Paterson, Most do Terabithii
- Sara Pennypacker, Pax
- Jacek Podsiadło, Czerwona kartka dla Sprężyny
- Bolesław Prus, Katarynka, Placówka, Zemsta
- Rick Riordan, Percy Jackson i bogowie olimpijscy
- Henryk Sienkiewicz, Janko Muzykant, Krzyżacy, Sąd Ozyrysa, W pustyni i w puszczy
- Eric-Emmanuel Schmitt, Oskar i pani Róża
- Nicolas Sparks, Jesienna miłość
- Marcin Szczygielski, Teatr Niewidzialnych Dzieci, Arka czasu
- Alfred Szklarski, wybrana powieść
- Mark Twain, Przygody Tomka Sawyera
- Melchior Wańkowicz, Bitwa o Monte Cassino (fragmenty), Ziele na kraterze
- Danuta Wawiłow, Natalia Usenko, Wierzbowa 13. Opowieści z Wierzbowej 13
- Louis de Wohl, Posłaniec króla
- Roksana Jędrzejewska-Wróbel, Stan splątania
- Marcus Zusak, Złodziejka książek
- wybrane pozycje z serii Nazywam się… (np. Mikołaj wybrane pozycje z serii Nazywam się… (np. Mikołaj Kopernik, Fryderyk Chopin, Maria Skłodowska-Curie, Jan Paweł II i inni)
- inne utwory literackie i teksty kultury, w tym wiersze poetów współczesnych i reportaże